Oude Nabije Oosten
Kunst in het Oude Nabije Oosten
De kunst van het Oude Nabije Oosten (ca. 3500 v.Chr. – 500 v.Chr.) omvat de vroegste beschavingen uit gebieden als Mesopotamië (het huidige Irak), Iran, Syrië, Anatolië en Egypte. Deze kunst is nauw verbonden met religie, macht en dagelijks leven.
🏺 Mesopotamië – Het land tussen de rivieren
Hier ontstonden de eerste steden zoals Ur en Babylon. Kunst had vaak een religieuze functie: ziggurat-tempels, stenen reliëfs en beeldjes van goden toonden het belang van de goden en koningen. Veel werken waren van klei, steen of brons en bevatten spijkerschrift.
ziggurat van ur (oer, in het soemerisch urim; ooit bekend als tell al muqayyar, de trappenheuvel, irak); gebouwd ca. 2100 v.chr.
Proto-spijkerschrift tablet: administratief verslag van gerstdistributie uit de stad Uruk. Soemerisch; spijkerschrifttablet; kleitabletten - gegraveerd - zegelafdrukken. Datering: Jemdet-Nasr-periode, circa 3100–2900 v.Chr.
Oorlogszijde van de Standaard van Ur. Tentoon in het British Museum, dateert uit circa 2600 v.Chr. en heeft een afmeting van 22 bij 50 centimeter. De doos is gemaakt van hout en is versierd met schelpen, kalksteen en lapis lazuli
Een beeldje van nu-banda Ebih-Il, ca. 2400 v.C., gevonden in de tempel van Isjtar in Mari (Syrië).
🐃 Assyrië en Babylon
Assyrische paleizen stonden vol met indrukwekkende reliëfs die oorlogsscènes en koningen verbeeldden. In Babylon zien we de beroemde Ishtarpoort: een blauw geglazuurde poort met afbeeldingen van mythische dieren.
🏺 Egypte – Kunst voor de eeuwigheid
Egyptische kunst (ca. 3000 v.Chr. – 30 v.Chr.) is direct herkenbaar aan de strakke en symmetrische stijl. Beelden en muurschilderingen dienden religieuze en funerair doel: ze moesten de overledene een goed hiernamaals geven. Denk aan piramides, sfinxen, godenbeelden en kleurrijke hiërogliefen.
🧱 Trappiramide en
🕰️ Oude Rijk – ca. 2700 v.Chr.
-
De eerste piramidevorm, gebouwd door de architect Imhotep voor farao Djoser.
-
Bestaat uit gestapelde 'mastaba's' (rechthoekige grafvormen).
-
Lijkt op een trap naar de hemel – symbolisch voor de reis naar het goddelijke.
🔹 Voorbeeld: Trappiramide van Djoser in Saqqara.
🔺 Echte (gladde) piramide
🕰️ Oude Rijk – ca. 2600–2500 v.Chr.
-
Volledige driehoekige vorm met gladde zijden.
-
Gebouwd als eeuwige woning voor de farao.
-
Enorme projecten die tientallen jaren en duizenden arbeiders vereisten.
🔹 Voorbeelden:
-
Piramide van Cheops (Gizeh)
-
Piramide van Chefren en Mykerinos
🏜️ Graftombes in de Vallei der Koningen
🕰️ Nieuwe Rijk – vanaf ca. 1500 v.Chr.
-
Farao's lieten zich niet meer in piramides begraven (te opvallend voor rovers).
-
In plaats daarvan bouwden ze verborgen graven in rotsen, diep onder de grond.
-
De muren zijn rijk beschilderd met scènes uit het dodenboek en de reis naar het hiernamaals.
🔹 Voorbeelden:
-
Graf van Toetanchamon
